เป็นอะไรไม่รู้ เศร้า.. รู้จักกับ SAD ภาวะซึมเศร้าในช่วงรอยต่อของฤดูต่าง ๆ

ads

Seasonal Affective Disorder คืออะไร?


เกือบ 100% ของคนที่ฟังเพลงเศร้าตอนฝนตก แล้วรู้สึกเศร้าหดหู่ไปตาม ๆ กัน แต่มักเป็นเฉพาะช่วงต้นฤดูกาล หรืออยู่ในช่วงรอยต่อที่ต้องเปลี่ยนฤดู อาการเริ่มต้นของภาวะซึมเศร้าจากการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล มีตั้งแต่ ตื่นสาย หดหู่ ท้อแท้ รู้สึกเป็นผู้แพ้สูญเสีย ฯลฯ รักษาได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องไปหาหมอ หรือกระทั่งต้องรักษาด้วยการใช้ยาหากพาตัวเองออกมาจากภาวะนั้นไม่ได้


Check list มาดูว่าคุณเข้าข่าย SAD หรือเปล่า?


รู้สึกหดหู่ตั้งแต่ตื่นตอนจนพระอาทิตย์ตกดิน เป็นติดกันทุกวัน
รู้สึกไม่ค่อยมีพลังงานที่จะทำอะไรเลย
อยากจะนอนต่อมาก ๆ
รู้สึกเฉื่อยชา
ไม่อยากอาหาร หรือกินเยอะผิดปกติ จนน้ำหนักตัวเปลี่ยน
ไม่ค่อยมีสมาธิจะทำอะไรเลย
รู้สึกสิ้นหวัง
อยากจะหายไปจากโลกนี้บ่อยขึ้น

แต่ละข้อ ฟังแล้วรู้สึกว่ามันดูร้ายแรงหน่อย ๆ แต่สำหรับผู้หญิงจะมีอาการใกล้เคียงกับความหงุดหงิดปนเศร้าตอนช่วง PMS (ก่อนมีประจำเดือน)

คลิกดูกลุ่มโรคเสี่ยง ที่มนุษย์เงินเดือนควรระวัง มีอะไรบ้าง?


ฤดูที่เป็นบ่อยที่สุด คือ ฤดูฝน และ ฤดูหนาว


ฝรั่งจะเป็นภาวะซึมเศร้าจากช่วงรอยต่อระหว่างฤดูฝน กับ ฤดูหนาว มากที่สุด ส่วนคนไทยยังไม่มีการศึกษาอย่างแน่ชัด แต่ตอนนี้เข้าสู่หน้าฝน เห็นหลายคนเริ่มอยากจะตื่นสาย สังเกตจากรถไฟฟ้าที่แน่นเว่อร์ในเวลาเดียวกันทั้งหมด

ถ้าเดือนนี้รู้สึกว่า “นาฬิกาปลุกไม่ตื่น” ก็ต้องฝึกฝืนตัวเองให้ลุกขึ้นมาตากแดดให้ตรงเวลา เพราะว่าแสงแดดจะช่วยกระตุ้นให้ร่างกายตื่นได้ตามแสงสว่าง เซลล์ในร่างกายจะจดจำว่าเวลานั้น ๆ คุณจะตื่นตรงเวลามากขึ้น

และถ้าหากว่ารู้สึกอยากจะนอนมากขึ้น อยากอาหารจำพวกแป้งและน้ำตาล และเมื่อยล้าได้ง่ายกว่าปกติ ก็เข้าข่ายที่อาจจะนำไปสู่อาการ SAD ได้ในอนาคต ท่านที่มีโรคประจำตัวเป็นไบโพลาร์อยู่แล้ว การเปลี่ยนแปลงฤดูกาลนำไปสู่การกระตุ้นให้แสดงออกของโรคเดิมมากขึ้นและเร็วขึ้น ควรอยู่ในความดูแลของครอบครัวอย่างใกล้ชิด


อธิบายอาการซึมเศร้าตามรอยต่อฤดูด้วยวิทยาศาสตร์


สาเหตุของอาการซึมเศร้าจากรอยต่อฤดูกาลสามารถอธิบายได้ 3 อย่าง ดังนี้
1) ระบบจดจำเวลาในร่างกายสับสน (Biological Clock) ระบบจดจำเวลาในร่างกายที่ต้องได้รับการกระตุ้นจากระดับแสงแดดในแต่ละฤดูกาลนั้นเปลี่ยนแปลงไป ส่งผสต่อการตอบรับความรู้สึกต่าง ๆ
2) ระดับสารสื่อประสาทเซโรโทนีนเปลี่ยนแปลง เป็นสารเคมีที่เป็นโครงสร้างของสารสื่อประสาท กระตุ้นการอยากอาหาร กระตุ้มความโกรธและอารมณ์ต่าง ๆ หากระดับฮอร์โมนตัวนี้ผิดเพี้ยน ก็จะเกิดภาวะต่าง ๆ เกี่ยวกับอารมณ์ได้ ปัจจุบันมียารักษาภาวะซึมเศร้าที่เลียนแบบโครงสร้างเซโรโทนีน เพื่อรักษาอาการซึมเศร้าได้แล้ว
3) ระดับฮอร์โมนเมลาโทนินเปลี่ยนแปลง ฮอร์โมนตัวนี้เกี่ยวข้องกับการสั่งการให้ร่างกายง่วงนอน หากตอนกลางคืนเรายังไม่อยากจะนอน แต่อยากนอนตอนกลางวัน แสดงว่ามีความผิดปกติของระดับฮอร์โมนเมลาโทนิน หากตอนกลางวันได้รับแสงอาทิตย์ไม่เพียงพอ จะส่งผลให้การนอนและตื่นไม่สมดุลอีกด้วย


เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์


ไม่เป็นไรถ้าบางวันเราจะเศร้าหมองบ้าง แต่หากรู้สึกว่าเริ่มเป็นบ่อยจนทำกิจกรรมต่าง ๆ ไม่สนุก และมีรูปแบบการนอนที่ผิดปกติ นอนไม่หลับต้องใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ช่วย และรู้สึกสิ้นหวังบ่อย ๆ ก็ควรปรึกษาจิตแพทย์ได้แล้วค่ะ คลิกดูโรคซึมเศร้าทําประกัน ได้ไหม ใช้สิทธิ์รักษาอะไรได้บ้าง?

นอกจากนี้การมีประวัติที่บุคคลในบ้านเคยเป็นโรคซึมเศร้า หรือมีภาวะซึมเศร้าจากสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย ๆ ก็ส่งต่อถึงลูกหลานได้ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงปริมาณเซโรโทนินนั้นเป็นผลมาจากยีน การเดินออกไปรับแสงแดดอาจช่วยรักษาให้ภาวะเศร้า ๆ นี้จางหายได้บ้าง ดังนั้นลองหาเวลาออกมาเดินเล่นตอนเช้ากันบ้างนะคะ

Read more…