รู้ได้อย่างไรว่าป่วยเป็น…โรคซึมเศร้า?

ads

ทำความรู้จักกับโรคซึมเศร้า

ปัจจุบันโรคซึมเศร้า เป็นโรคทางจิตเวชที่คนไทยป่วยมากที่สุดและมีแนวโน้มว่าจะมีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มสูงขึ้น ดังจะเห็ยได้จากสถิติคนไทยฆ่าตัวตายปีละประมาณ 4,000 ราย การฆ่าตัวตายสำเร็จอยู่ที่ประมาณ 340 รายต่อเดือน โดยโรคซึมเศร้าก็เป็นหนึ่งในสาเหตุอันดับต้น ๆ ของการฆ่าตัวตายด้วย ซึ่งโรคซึมเศร้าเป็นโรคที่ทำให้เกิดความเสี่ยงการฆ่าตัวตายถึง 20 เท่า เมื่อเป็นเช่นนี้ผู้คนในสังคมจึงหันมาตระหนักถึงโรคซึมเศร้ามากขึ้น เพื่อไม่ให้เกิดการสูญเสีย โดยเฉพาะกับคนในครอบครัวและคนใกล้ชิด รวมถึงบางครั้งก็ใส่ใจตนเอง เพื่อป้องกันไม่ให้ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าด้วย แต่จะรู้ได้อย่างไรว่ากำลังป่วยเป็นโรคซึมเศร้า? เนื่องจากโรคซึมเศร้าเป็นโรคทางอารมณ์ อาการแสดงออกต่าง ๆ จึงอาจบอกได้ไม่ชัดเท่าอาการป่วยของโรคทางร่างกาย ดังนั้นวันนี้เราจึงจะมาแนะนำถึงโรคซึมเศร้าให้ทุกคนได้รู้จัก ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุ อาการ และวิธีรักษา เพื่อที่จะได้รู้ทันโรคนี้และรับการรักษาพยาบาลได้ทัน ก่อนที่จะเกิดเหตุการณ์น่าเศร้าใจอย่างข่าวที่ได้เห็นกันบ่อย ๆ


โรคซึมเศร้า คืออะไร?


โรคซึมเศร้า หรือ Clinical depression คือโรคที่มีภาวะซึมเศร้ามากกว่าอารมณ์เศร้าปกติ โดยอาจจะเจอกับเหตุการณ์ร้ายแรง การสูญเสีย สิ่งที่กระทบกระเทือนจิตใจ หรืออาจจะมีชีวิตที่มีความสุขดี แต่ก็ยังมีอารมณ์เศร้าหดหู่ได้ โดยอารมณ์เศร้านั้นไม่อาจหายได้เองตามปกติหรือไม่อาจควบคุมอารมณ์ของตนเองได้ ซึ่งผู้ที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าจะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางจิตใจ ทางพฤติกรรม และทางสุขภาพร่างกาย


โรคซึมเศร้า มีสาเหตุมาจากอะไร?


โรคซึมเศร้ามีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย โดยมีสาเหตุสำคัญ อาทิ

พันธุกรรม ผู้ที่มีพ่อแม่หรือญาติใกล้ชิด บุคคลในครอบครัว ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าหรือโรคทางอารมณ์อื่น ๆ จะมีสิทธิ์ป่วยมากกว่าผู้อื่น

ความผิดปกติทางสมองหรือสารเคมีในสมองมีความผิดปกติ ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจะมีระบบสารเคมีในสมองเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน

ลักษณะนิสัยส่วนตัว ผู้ที่มีความเสี่ยงป่วยเป็นโรคซึมเศร้า จะมีนิสัยที่มองโลกในแง่ร้ายเกินไป มองตนเองในแง่ลบ ไม่มีความภาคภูมิใจในตนเอง หรือมองเห็นแต่ความบกพร่องของตนเอง

การเผชิญกับเหตุการณ์เลวร้าย ผู้ที่เผชิญกับเหตุการณ์เลวร้ายในชีวิต และไม่สามารถจัดการกับอารมณ์ความรู้สึกของตนเองตามปกติได้ จะมีความเสี่ยงป่วยเป็นโรคซึมเศร้า

ความเครียด ด้วยสภาพสังคมในปัจจุบัน ทำให้เกิดความเครียดได้ง่าย ดังนั้นผู้ที่มีความเครียดสะสมมาก ๆ ก็อาจจะให้เกิดความผิดปกติของสารเคมีในสมอง จนทำให้ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าได้

การเลี้ยงดู ผู้ที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าได้ง่าย จะมีสาเหตุมาจากสภาพการเลี้ยงดู โดยอาจจะแสดงอาการตั้งแต่เด็กหรือถูกเก็บกดไว้จนแสดงอาการตอนที่โตเป็นผู้ใหญ่แล้ว


โรคซึมเศร้า มีอาการอย่างไร?


ส่วนใหญ่ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจะมีอาการทั้งทางจิตใจและร่างกายดังต่อไปนี้ต่อเนื่องกันอย่างน้อย 2 สัปดาห์ ไม่ว่าจะเป็นการเก็บตัว แยกตัวออกจากสังคม, มีอารมณ์เศร้า ท้อแท้ สิ้นหวัง โดยไม่มีสาเหตุ, รู้สึกว่าตนเองไร้ค่า รู้สึกผิด หรือโทษตัวเองตลอดเวลา, ขาดความกะตือรือร้นหรือความสนใจ เพลิดเพลินกับการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต, เคลื่อนไหวร่างกายได้ช้าลงหรือมีอาการกระสับกระส่าย, รู้สึกเหนื่อยหรืออ่อนเพลียตลอดเวลา, สมาธิสั้น ความสามารถในการคิดหรือตัดสินใจได้น้อยลง, เบื่ออาหารหรืออยากอาหารมากกว่าปกติ, นอนมากหรือน้อยกว่าปกติ, มีความคิดอยากทำร้ายตัวเองหรืออยากฆ่าตัวตาย และมีปัญหาในการใช้ชีวิตปกติในสังคม


โรคซึมเศร้า มีวิธีรักษาอย่างไร?


โรคซึมเศร้าสามารถรักษาได้ด้วยหลายวิธีทั้งทางจิตใจและร่างกาย โดยจะต้องรักษาให้สอดคล้องกันตามอาการของผู้ป่วย ซึ่งผู้ป่วยแต่ละคนก็จะมีการรักษาที่ไม่เหมือนกัน

-การรักษาทางจิตใจ

จะมีวิธีการรักษาหลายรูปแบบตามอาการของผู้ป่วย โดยอาจเริ่มจากการพูดคุยกับจิตแพทย์ เพื่อให้ผู้ป่วยได้เข้าใจและเปลี่ยนมุมมองถึงโรคซึมเศร้า เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยนึกโทษตัวเอง ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วย รวมไปถึงครอบครัว บุคคลใกล้ชิด นอกจากนี้ยังต้องสร้างความเข้าใจกับผู้คนในสังคม เพื่อลดความเสี่ยงที่จะทำให้มีอาการซึมเศร้ามากกว่าเดิมจนผู้ป่วยสามารถหายป่วยได้ในที่สุด

-การรักษาทางร่างกาย

โรคซึมเศร้าไม่ได้มีสาเหตุมาจากจิตใจอารมณ์เท่านั้น แต่ยังมีสาเหตุมาจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง โดยจะรักษาด้วยการให้ยารักษา ซึ่งยาเหล่านี้จะออกฤทธิ์เพื่อรักษา โดยการปรับระดับสารเคมีในสมองให้สมดุล   ซึ่งแบ่งออกได้หลายกลุ่ม ดังนี้

  • กลุ่ม tricyclic (คือยาที่มีโครงสร้างทางเคมีสามวง)
  • กลุ่ม monoamine oxidase inhibitors เรียกย่อๆ ว่า MAOI
  • กลุ่ม SSRI (serotonin-specific reuptake inhibitor)

เมื่อรู้ตัวว่าป่วยเป็นโรคซึมเศร้าหรือมีความเสี่ยงที่จะป่วย แนะนำให้พบจิตแทพย์เพื่อทำการรักษา และแนะนำให้ทำประกันสุขภาพ แม้ว่าโรคซึมเศร้าจะเป็นหนึ่งในโรคที่ประกันสุขภาพยกเว้นการคุ้มครอง แต่ประกันสุขภาพก็ยังช่วยคุ้มครองค่ารักษาพยาบาลด้านความเจ็บป่วยทางร่างกาย เป็นการแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่าย ทำให้ไม่เกิดความเครียดเรื่องค่ารักษาพยาบาลมากกว่าเดิม

Read more…