ads

มารู้จัก “ภาวะสมองตาย” ที่ใคร ๆ ก็ไม่อยากเจอ

แม้จะผ่านมาหลายเดือนแล้ว แต่เชื่อว่า หลายคนน่าจะยังจดจำข่าวการเสียชีวิตของ น้ำตาล เดอะสตาร์ 5 หลังมีอาการป่วยเลือดออกปาก-จมูก เกิดจากอาการเส้นเลือดแตกจนเกิดลิ่มเลือดอุดที่ปอดและสมองตายได้

ซึ่งคณะแพทย์จากโรงพยาบาลศิริราช เจ้าของไข้ของ คุณบุตรศรัณย์ ทองชิว หรือ น้ำตาล เดอะสตาร์ 5 ได้เปิดเผยสาเหตุการเสียชีวิตว่า เกิดจากเชื้อวัณโรคด้านหลังโพรงจมูก โดยโอกาสที่พบโรคนี้น้อยมากเพียงร้อยละ 1 ของวัณโรคที่พบนอกปอดเท่านั้น

และวันนี้ เราจะมาให้ความรู้เรื่องภาวะสมองตาย ว่าคืออะไร สาเหตุของโรคนี้เกิดจากสิ่งใดได้บ้าง โอกาสเกิดขึ้นมากน้อยแค่ไหน ที่สำคัญหากโรคสมองตาย เกิดขึ้นกับผู้แสดงความจำนงบริจาคอวัยวะไว้ แพทย์สามารถนำอวัยวะไปช่วยผู้ป่วยคนอื่นได้หรือไม่ ? ไปหาคำตอบพร้อม ๆ กันเลย

ภาวะสมองตาย คือ

ลำดับแรกทำความเข้าใจกันก่อนว่า “สมองตาย” ไม่ใช่โรค แต่เป็นภาวะหนึ่งเท่านั้น โดยภาวะสมองตาย (Brain death) หรือภาวะก้านสมองตาย คือ ภาวะที่ก้านสมองถูกทำลายจนหมดความสามารถในการทำงานอย่างสิ้นเชิง หรือสูญเสียความสามารถในการหายใจด้วยตนเองนั่นเอง เนื่องจากก้านสมองที่ควบคุมไม่ทำงานแล้ว แต่ถ้าผู้ป่วยยังใช้เครื่องช่วยหายใจ อาจทำให้เห็นมีการเคลื่อนไหวของหน้าอกอยู่ได้ ซึ่งถ้าหยุดเครื่องช่วยหายใจก็จะไม่มีการหายใจเกิดขึ้น โดยหัวใจของผู้ป่วยอาจจะยังเต้นอยู่ แต่จะค่อย ๆ เต้นช้าลงและหยุดเต้นในที่สุด

ขณะที่ความดันโลหิตจะค่อย ๆ ลดลง หากมีการใช้ยากระตุ้นหัวใจอาจช่วยให้ความดันโลหิตปกติได้ชั่วคราว แต่ในที่สุดก็จะยาไม่สามารถกระตุ้นหัวใจได้ผลอีกต่อไป โดยทั่วไปถึงแม้จะใช้ยากระตุ้น หัวใจก็จะหยุดเต้นใน 2-3 วัน

สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะสมองตาย มีอะไรบ้าง

1. เกิดจากการบาดเจ็บที่สมองอย่างรุนแรง ซึ่งสาเหตุที่ว่านี้ มักเกิดจากการได้รับอุบัติเหตุทางจราจร

2. เป็นโรคหลอดเลือดสมอง หรือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยงเนื่องจากหลอดเลือดตีบ อุดตัน หรือหลอดเลือดแตก ส่งผลให้เนื้อเยื่อในสมองถูกทำลาย สมองหยุดชะงัก

3. เนื้องอกของสมอง

มีวิธียืนยันว่า ผู้ป่วยมีภาวะก้านสมองตายหรือไม่

ในการตรวจยืนยันว่า ผู้ป่วยมีภาวะสมองตายหรือไม่นั้น จะมีแพทย์ทำการทดสอบ พร้อมลงนามความเห็นตรงกัน เพื่อยืนยันภาวะสมองตายของผู้ป่วยรายนั้น เหตุผลที่จำต้องให้แพทย์ทดสอบเพื่อยืนยันภาวะสมองตาย 2 คน (ทดสอบ 2 คน) เพื่อลดข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

การทดสอบที่ใช้ตรวจตรวจยืนยันภาวะสมองตาย มีวิธีดังต่อไปนี้

1. ใช้ไฟฉายส่องไปที่ดวงตาทั้งสองข้าง เพื่อดูการตอบสนองต่อแสง

2. กระจกตา (ส่วนโปร่งใสชั้นนอกสุดของดวงตา) ซึ่งโดยปกติจะมีความไวมาก โดยจะนำสำลีที่ถูกดึงยาวปั่นให้แหลมไปแตะเบาๆ ที่บริเวณกระจกตาเพื่อดูการตอบสนองของตา

3. ใช้แรงกดลงไปที่หน้าผาก และจมูกจะถูกบีบเพื่อดูว่ามีการเคลื่อนไหวตอบสนองหรือไม่

4. น้ำเย็น/น้ำแข็ง จะถูกสอดเข้าไปในหูแต่ละข้าง ซึ่งมักจะทำให้เกิดการเคลื่อนไหวของตา

5. ท่อพลาสติกบางๆ จะถูกใส่เข้าไปในหลอดลม เพื่อดูว่ามีการสำลักหรือการไอหรือไม่

6. ผู้ป่วยจะถูกนำเครื่องช่วยหายใจออกในช่วงเวลาสั้นๆ เพื่อดูว่าผู้ป่วยพยายามหายใจด้วยตัวเองหรือไม่

และเมื่อผู้ป่วยไม่ตอบสนองต่อการทดสอบทั้งหมดข้างต้น แพทย์จะทำวินิจฉัยว่า มีภาวะสมองตาย

ผู้ป่วยภาวะสมองตาย บริจาคอวัยวะได้ไหม

แม้ภายหลังผู้ป่วยที่เคยแสดงความจำนงบริจาคอวัยวะ จะตกอยู่ในภาวะสมองตาย แต่หัวใจยังเต้นอยู่ ก็สามารถนำอวัยวะไปใช้ในกระบวนการปลูกถ่ายอวัยวะเพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วยอื่น ๆ ที่รอคอยการปลูกถ่ายอวัยวะอยู่ ทั้งนี้ ลำดับของผู้ได้รับการปลูกถ่ายจะอยู่ภายใต้การดูแลของสภากาชาดไทย

ในกรณีที่ผู้ตายไม่ได้แสดงความประสงค์ในการบริจาคอวัยวะไว้ก่อนเสียชีวิต ให้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของญาติผู้เสียชีวิต ว่าจะบริจาคอวัยวะของผู้เสียชีวิตหรือไม่

เมื่อลองพิจารณาถึงสาเหตุที่นำไปสู่ “ภาวะสมองตาย” พบว่า ส่วนใหญ่ล้วนเป็นสาเหตุที่อาจเกิดขึ้นแบบกะทันหัน แนะนำว่า ควรทำประกันสุขภาพและประกันชีวิตเพิ่มเติม เพื่อให้ได้รับความคุ้มครองที่มากขึ้น ทั้งยังช่วยสร้างความอุ่นใจชีวิตให้เพิ่มขึ้นมากกว่าเดิมทั้งของคุณและคนที่คุณรัก

ข้อมูลจาก nhsinform.scot


READ MORE :