เช็คลิสต์ 10 ข้อห้ามในการใช้กัญชาและกัญชง ที่ไม่ควรทำเด็ดขาด

จดไว้ ถ้าไม่อยากเจอโทษหนักแบบไม่รู้ตัว

ปลดล็อคกัญชาและกัญชงออกจากบัญชียาเสพติดประเภทที่ 5 อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2565 ส่งผลให้มีประชาชนจำนวนไม่น้อยยื่นลงทะเบียนการใช้กัญชาและกัญชง 2565 บนแอปพลิเคชันปลูกกัญและเว็บไซต์ plookganja.fda.moph.go.th ของ อย. เพื่อหวังปลูกสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางการแพทย์ชนิดนี้ในครัวเรือนของตน ขณะเดียวกันผู้ประกอบการที่จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรชนิดนี้ก็เปิดขายได้อิสระมากขึ้นจากเดิม

แต่ด้วยความที่กัญชาและกัญชงเองก็มีสาร THC ซึ่งเป็นสารเสพติดอยู่ ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า เมื่อกัญชาและกัญชงทุกส่วน รวมถึงช่อดอกซึ่งมี THC สูง ไม่ถูกกำกับดูแลในฐานะสิ่งเสพติดในประเทศไทย สามารถทำอะไรกับสมุนไพรชนิดนี้ได้บ้าง แล้วมีข้อห้ามอะไรที่ควรรู้ ตามทีมงาน Promotions.co.th ไปหาคำตอบกัน


10 ข้อควรระวังในการใช้กัญชาและกัญชง


แม้ปัจจุบันมีผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยที่มีความสนใจและมีความประสงค์จะใช้สารสกัดกัญชาและกัญชง เพื่อบรรเทาอาการป่วยหรือฟื้นฟูสุขภาพ แต่การใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์ส่วนใหญ่อยู่ภายใต้ดุลยพินิจแพทย์ว่า สารสกัดกัญชาและกัญชงเหมาะสมกับผู้ป่วยหรือไม่ และผู้ป่วยแต่ละรายควรใช้สารสกัดดังกล่าวปริมาณเท่าไหร่ ซึ่งการใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาและกัญชงตามคำแนะนำของแพทย์ย่อมไม่ก่อให้เกิดอันตราย เพื่อให้ใช้กัญชาและกัญชงได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม ควรรู้ข้อห้ามในการใช้กัญชาและกัญชงด้วย

(1) ก่อนใช้กัญชาและกัญชงควรศึกษาความเสี่ยงของผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อตนเองทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ส่วนผู้มีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ก่อนโดยเฉพาะผู้มีโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคทางระบบประสาท โรคทางจิตเวช โรคปอด และอย่าลืมเช็คว่ายาประจำตัวของเราจะตีกับกัญชาหรือถูกสารกัญชารบกวนจนเกิดผลร้ายไหม

(2) ไม่แนะนำให้บุคคลที่อายุน้อยกว่า 25 ปี ใช้ช่อดอกกัญชาหรือสาร THC เนื่องจากมีโอกาสเกิดปัญหาต่อการพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ ทางสมอง โดยเฉพาะด้านการคิดอย่างมีเหตุผลซึ่งพบว่าหากมีการเสื่อมแล้ว แม้หยุดกัญชานานเป็นปีก็ไม่อาจคืนกลับเป็นปกติ ส่วนทักษะทางภาษาและความจำระยะสั้นสามารถกลับคืนเมื่อหยุดเสพกัญชาได้

(3) หากคิดแล้วอยากจะลองใช้จริง ๆ ขอให้เริ่มแบบ THC (สารเมาหลอนและเสพติด) ปริมาณน้อยเสียก่อน เพราะนอกจากเสี่ยงเกิดอาการแพ้สาร THC แล้ว ผู้ที่ไม่เคยใช้สารชนิดนี้มาก่อนอาจเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

(4) การสูบกัญชาแบบเผาไหม้ บารากุ หรือแบบบุหรี่ไฟฟ้าล้วนเกิดการระคายเคืองต่อทางเดินหายใจและเยื่อบุได้ ซึ่งอาจเกิดได้ทั้งจากตัวกัญชา สารละลาย หรือสารปนเปื้อนอื่น หากมีอาการควรหยุดสูบในทันที

(5) ผู้ที่จะทดลองสูบ กรูณาสูบอย่าลึกมาก และอย่าอัด-กลั้นไว้ในปอด เพราะจะได้รับปริมาณสารเข้าสู่ร่างกายเยอะ ทั้งสาร THC และสารระคายเคืองต่าง ๆ ที่ระคายเคืองทางเดินหายใจ

ข้อห้ามในการใช้กัญชา
หากทดลองสูบกัญชาไม่ควรอัดไว้ในปอดนาน เพื่อป้องกันการรับสาร THC เข้าสู่ร่างกายมากเกินไป

(6) คนรอบตัวที่ไม่ได้สูบยังอาจได้รับควันกัญชาได้ ฉะนั้นควรสูบในที่จัดเป็นสัดส่วนของคนสูบกันเอง เลี่ยงการสูบในที่มีเด็ก คนท้อง หรือผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ

(7) หากใช้กัญชาแล้ว พยายามใช้แต่น้อย และติดตามการใช้ของตนเอง หากจู่ ๆ เริ่มใช้บ่อยขึ้นเยอะขึ้น ทำใจไม่ใช้ลำบาก เสียเงินกับกัญชาเยอะ หรือคิดถึงการใช้กัญชามากจนรบกวนการทำงาน การดำเนินชีวิต หรือความสัมพันธ์กับคนรอบตัว ต้องระวังว่ามีการติดกัญชาแล้ว แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อควบคุมการใช้กัญชาไม่ให้ติดจนรบกวนการดำเนินชีวิตมากไปกว่านั้น

(8) การขับขี่ยานพาหนะขณะที่มีอาการข้างเคียงจากการใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ ดังนั้นแนะนำให้งดการขับขี่ยานพาหนะหรือการทำงานกับเครื่องจักรไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง หลังจากการใช้ผลิตภัณฑ์กัญชา นอกจากนี้การใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาร่วมกับการดื่มสุราจะทำให้ความสามารถในการขับยานพาหนะลดลงมาก ดังนั้นแนะนำให้หลีกเลี่ยงอย่างเด็ดขาด ที่สำคัญถึงยังไม่มีการห้ามเสพขณะขับขี่ยานพาหนะในช่วงที่ พ.ร.บ. ยังไม่ออก แต่หากก่อให้เกิดอุบัติเหตุก็ยังผิดในฐานะขับรถโดยประมาท

(9) การเลือกผลิตภัณฑ์กัญชา ควรเลือกที่มีความน่าเชื่อถือ ในต่างประเทศที่มีกติกากำกับดูแลผลิตภัณฑ์ จะมีการตรวจสารปนเปื้อน เชื้อโรค และยืนยันระดับสารว่าตรงกับที่ฉลากระบุ ซึ่งก็มีการคัดออกผลิตภัณฑ์ที่มีเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย เศษปฏิกูลต่าง ๆ ออกอยู่

(10) ในต่างประเทศที่ยอมให้มีอาหารหรือขนมผสมกัญชาที่มี THC สูง มีข่าวที่มีการบาดเจ็บจากการกินบราวนี่กัญชาทั้งที่ผู้ซื้อเขาจงใจซื้อบราวนี่ธรรมดามากินกับลูกแต่กลายเป็นต้องเข้าโรงพยาบาลเพราะพิษ THC หากจะซื้อขนมมากิน ควรเช็คให้แน่ใจว่าเป็นขนมแบบที่เราตั้งใจจะซื้อมากินจริง ๆ และถ้าเจอคนรอบตัวบาดเจ็บจากผลิตภัณฑ์อาหารหรือขนมใส่กัญชาโดยที่เจ้าตัวเขาจงใจจะซื้ออาหารหรือขนมธรรมดา (ปนเปื้อนกัญชา หรือใส่กัญชาโดยไม่แจ้งผู้บริโภค) ให้เก็บหลักฐานที่เหลือไว้ แล้วนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที จากนั้นรีบติดต่อสายด่วนคุ้มครองผู้บริโภค


รู้ไว้ให้ชัด ใช้กัญชา กัญชงแบบไหนผิด ไม่ผิดกฎหมาย


ครอบครองสารสกัด THC ผิดกฎหมายไหม

แม้ปัจจุบันการครอบครองกัญชาและกัญชง ไม่ว่าจะมีจำนวนเท่าใดก็ไม่มีความผิดตามกฎหมาย แต่หากครอบครองสารเตตราไฮโดรแคนนาบินอล หรือสารสกัด THC เกินกว่า 0.2% โดยไม่มีใบอนุญาต ไม่มีใบสั่งแพทย์ ไม่ผ่านการรับรองโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือมีการนำสารสกัด THC มาจากนอกประเทศไทย กรณีเหล่านี้ยังถือว่ามีความผิดอยู่

สูบกัญชา ผิดกฎหมายไหม

แม้ทุกส่วนของกัญชาและกัญชงไม่จัดเป็นยาเสพติด ยกเว้นสารสกัดที่มีสาร THC เกินกว่า 0.2% ส่งผลให้การเสพ การสูบ และการบริโภคกัญชาผิดกฎหมาย แต่การใช้กัญชายังถูกควบคุมดูแลผ่านข้อกำหนดต่าง ๆ เช่น

  • การสูบกัญชาในที่สาธารณะ รบกวนสิทธิผู้อื่น โดยก่อให้เกิดความรำคาญจากกลิ่นหรือควัน หรือเป็นอันตรายต่อสุขภาพแก่ประชาชนที่อยู่หรืออาศัยบริเวณใกล้เคียง เจ้าพนักงานท้องถิ่น สามารถระงับเหตุและตรวจสอบได้ตามกฎหมาย โดยมีความผิดตาม พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน ปรับไม่เกิน 25,000 บาท
  • เสพแล้วต้องไม่ขับรถ หากฝ่าฝืนก็จะมีความผิดตามกฎหมายจราจร
  • ห้ามสูบกัญชาแบบม้วน เพราะไม่มีอากรแสตมป์ของกรมสรรพสามิตติดไว้อย่างถูกต้องเหมือนกับบุหรี่
จำหน่ายกัญชาและกัญชง ผิดกฎหมายหรือไม่

แม้กัญชาและกัญชงถูกปลดล็อคจากบัญชียาเสพติดประเภทที่ 5 แล้ว แต่ก็ยังมีส่วนถูกควบคุมโดยกฎหมายอยู่เช่นเดียวกัน โดยมีรายละเอียดดังนี้

ข้อห้ามในการใช้กัญชา
แม้จำหน่ายกัญชาและกัญชงไม่ผิดกฎหมาย แต่ต้องอยู่ภายใต้ข้อบังคับ
กรณีที่ไม่ต้องขออนุญาต
  • การขายส่วนของพืชกัญชาและกัญชง ไม่ต้องขอรับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยยาเสพติด
  • การขายสารสกัดที่ได้รับอนุญาตให้สกัดตามกฎหมายว่าด้วยยาเสพติด หากเป็นสารสกัดที่มี THC ไม่เกิน 0.2 % ไม่ต้องมีใบอนุญาตจําหน่ายยาเสพติดให้โทษ
  • ผู้จําหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องสําอางที่มีส่วนผสมของกัญชาและกัญชง ไม่ต้องขออนุญาตก่อน แต่จะต้องนําผลิตภัณฑ์ที่จดแจ้งเรียบร้อยแล้วและมีฉลากภาษาไทยที่ระบุข้อความครบถ้วน ถูกต้องมาจําหน่าย
ต้องขออนุญาต หากไม่งั้นมีความผิด
  • การขายเมล็ดพันธุ์และกิ่งพันธุ์ ยังต้องขอรับอนุญาตตามพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
  • การขายสารสกัดที่มี THC เกิน 0.2 % ต้องมีใบอนุญาตจําหน่ายยาเสพติดให้โทษ และผู้ซื้อต้องมีใบอนุญาตเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษด้วย
  • การจําหน่ายผลิตภัณฑ์กัญชาหรือกัญชง ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยผลิตภัณฑ์นั้น เช่น ผลิตอาหารต้องทำตาม พ.ร.บ.อาหาร หรือผลิตยาต้องทำตาม พ.ร.บ.ยา เป็นต้น
หากฝ่าฝืน ถือว่ามีความผิดตามกฎหมาย
  • การขายกัญชาและกัญชง ให้บุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร เพื่อนำไปบริโภค หากฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาท
  • ห้ามจำหน่ายกัญชาแบบมวน หรือนำกัญชาไปมวนแล้วขายเหมือนบุหรี่ เพราะกรมสรรพสามิตยังไม่อนุญาต
  • การโฆษณากัญชาในสื่อวิทยุ โทรทัศน์
นำใบกัญชา มาปรุงอาหารเพื่อจำหน่ายได้ไหม
ข้อห้ามในการใช้กัญชา
สามารถนำกัญชามาปรุงอาหารหรือขนมได้ แต่ต้องแสดงคำเตือนไว้ที่บรรจุภัณฑ์

หากนำใบกัญชาที่ซื้อมาจากแหล่งปลูกที่ได้รับอนุญาตจาก อย. มาปรุงอาหารขายก็สามารถทำได้ แม้ไม่ได้ขออนุญาต แต่สถานประกอบการ ต้องปฏิบัติตามประกาศกรมอนามัย ดังนี้

(1) แสดงข้อแนะนำเพื่อความปลอดภัยในการบริโภคอาหาร ตามประกาศกรมอนามัย เรื่องการนำใบกัญชามาใช้ในการทำประกอบหรือปรุงอาหารในสถานประกอบกิจการอาหาร พ.ศ. 2565

(2) แสดงคำเตือนรายการอาหารที่มีส่วนประกอบของกัญชาหรือกัญชงในภาชนะบรรจุ ดังต่อไปนี้

  • เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร ไม่ควรรับประทาน
  • หากมีอาการผิดปกติ ควรหยุดรับประทานทันที
  • ผู้ที่แพ้หรือไวต่อสารเตตราไฮโดรแคนนาบินอล (Tetrahydrocanabionol ,THC) หรือสารแคนนาบิไดออล (Canabidiol, CBD) ควรระวังในการรับประทาน
  • อาจทำให้ง่วงซึมได้ ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล

อย่างไรก็ดี ขอเน้นย้ำอีกครั้งว่า การปลดล็อคกัญชาและกัญชงก็เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ และการดูแลสุขภาพของประชาชนเป็นหลัก แต่เนื่องจากตัวกัญชงและกัญชามีทั้งประโยชน์และโทษ ฉะนั้นหากต้องการใช้กัญชาและกัญชงควรศึกษาข้อมูลหรือปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอีกครั้ง เพื่อให้การใช้สมุนไพรชนิดนี้เกิดประโยชน์สูงสุด

อ้างอิงข้อมูลจาก : Ramathibodi Poison Center, กรมอนามัย, สำนักคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)


READ MORE :